Спорт для дзіцяці. Як зрабіць правільны выбар?

У здаровым целе здаровы дух! Мала хто будзе аспрэчваць праўдзівасць гэтай прымаўкі. Псіхічнае жа здароўе вельмі цесна звязана з фізічным, якое закладваецца яшчэ з моманту зачацця і працягвае развівацца і ўмацоўвацца ажно да дасягнення ім дарослага ўзросту. Правільнае харчаванне, загартоўванне, высокі ўзровень актыўнасці – усё гэта цаглінкі ў падмурку моцнага здароўя. Калі з харчаваннем і загартоўваннем усё даволі зразумела – ніякага фастфуду, больш агародніны, фруктаў, прагулак на свежым паветры і абліванняў халаднаватай вадой, то з фізічнай актыўнасцю ўзнікае пытанне: як забяспечыць яе дзіцяці, якое загружана вучобай?

У Францыі, напрыклад, ужо з дзіцячага саду малышэй прывучаюць да спорту, уводзячы ў праграму некалькі гадзін фізкультуры на тыдзень. К сярэдняй школе гэтая нагрузка дасягае 5-6 гадзін. Вось як вучацца дзеці ў Францыі. Шмат хто з маладых французаў аддае перавагу іспыту па фізкультуры для атрымання ступені бакалаўра. Узровень развіцця фізічнай культуры даволі высокі, а балы за такі іспыт ідуць у агульны залік. Існуюць там і дадатковыя клубы і секцыі, якія дазваляюць кожнаму дзіцяці знайсці спорт даспадобы.

У нашай краіне адказ на пытанне аб дадатковай фізічнай актыўнасці для дзіцяці таксама відавочны – неабходна аддаць яго ў адну са спартыўных секцый. Выбар іх вельмі вялікі: ад прыватных гурткоў у суседнім доме да школ Алімпійскага рэзерву. Таксама вялікае мноства відаў спорту, якімі яны прапаноўваюць заняцца. Перш чым аддаць дзіцяці ў канкрэтную секцыю на вызначаны від спорту, трэба правесці руплівую падрыхтоўчую работу.

З чаго пачаць?

Перш-наперш трэба наведаць урача (спецыяліста па лячэбнай фізкультуры ці педыятра), каб абследаваць дзіцяці і зразумець, ці ёсць нейкія паказанні ці супрацьпаказанні да заняткаў спортам. Напрыклад, дзіцяці, у якога плоскаступнёвасць, вельмі непажадана займацца бегам, аднак яму падыйдзе плаванне – менавіта аб гэтым і паведаміць доктар.

Наступны этап – высвятленне дзіцячых переваг. Некаторыя дзеці літаральна мрояць пэўным відам спорту і пры адсутнасці забароны ад доктара могуць смела ісці ў патрэбную яму секцыю. Іншыя яшчэ не ведаюць, чым бы жадалі займацца, і задача бацькоў – дапамагчы ім зрабіць выбар. Надзвычай важна даць дзіцяці правільную падказку! Для гэтага трэба адказаць на шэраг пытанняў:

1. Які гэта павінен быць спорт – індывідуальны ці камандны? Самадастатковаму малышу, які не мае паірэбы ў кампаніі, хутчэй за ўсё падыдзе фехтаванне, скачкі ў ваду, а вось шчыраму і таварыскаму – футбол ці валейбол. Маленькі агрэсар, магчыма, дасягне поспеху ў хакее, і разам пакіне на ільду ўсю сваю негатыўную энергію і будзе значна спакайнейшы ў школе і дома.
2. Якога ўзроўню павінна быць секцыя? Тут усё залежыць ад фізічных магчымасцяў самога дзіцяці, а таксама ад колькасці свабоднага часу ў яго бацькоў. Поўненькую дзяўчынку лепш аддаць у гурток пры раённым палацы творчасці моладзі, дзе яна будзе займацца разам з іншымі дзецьмі, якія не імкнуцца да алімпійскіх рэкордаў. Калі хлопчык трывалы, добра плавае і мае магутныя лёгкія, яго можна аддаць у дзіцяча-юнацкую спартыўную школу Алімпійскага рэзерву. Аб’ектыўна трэба ацаніць і ўласныя магчымасці: у звычайных гуртках заняткі праходзяць 2-3 разы на тыдзень і цягнуцца прыкладна гадзіну, а ў прафесійных школах – 5-6 разоў па 1,5-3 гадзіны на пачатковым этапе.
3. Наколькі дарагі спорт сям’я можа сабе дазволіць? Ні для каго ні сакрэт, што заняткі прафесійным спортам каштуюць нятанна, аднак відавочна, што заняткі вялікім тэнісам, хакеям ці фігурным катаннем будуць каштаваць у некалькі разоў даражэй за трэніроўкі па пінг-понгу, так жа, як і неабходная форма ці амуніцыя.

Пасля дакладных адказаў на гэтыя пытанні і ацэнкі сваёй і дзіцячай сілы можна працягваць выбіраць ужо з канкрэтных відаў спорту.

Выбар найбольш адпаведнага віда спорту

Водныя віды спорту: плаванне, воднае пола, сінхроннае плаванне. Прапрацоўваюцца мышцы плечавога пояса, паляпшаецца трываласць, развіваюцца лёгкія. Вада супакойвае псіхіку, таму такія віды спорту падыходзяць гіперактыўным дзецям. Малышы прымаюцца на такія заняткі з 4 гадоў, а з 8-10 яны ўжо пачынаюць актыўна ўдзельнічаць у спаборніцтвах.

Лёгкая атлетыка і гімнастыка. Гарманічна развівае ўсё цела, выпрацоўвае выдатнае пачуцце раўнавагі, спрыт, гнуткасць і трываласць. Юнакі набываюць гарманічную мужную фігуру, а дзяўчыны – грацыёзнасць і плаўнасць рухаў. Пачынаць заняткі могуць нават дзеці з невялікай лішняй вагай, хутка тлушч знікне і ўступіць месца моцным мускулам. Звычайна ў гэтыя віды спорту прыходзяць у 4-7 гадоў.

Камандныя віды спорту. Адны з самых траўматычных, але пры гэтым захапляючых і відовішчных. Добра і для фізічнага і для псіхалагічнага развіцця дзяцей, якія вучацца эфектыўна ўзаемадзейнічаць адзін з адным, адказваць як за свае дзеянні, так і за ўсю каманду. Канкрэтны від спорту трэба выбіраць, абапіраючыся на перавагі і фізічныя асаблівасці дзіцяці: высокі і скакучы хлопчык будзе добры ў баскетболе, моцны і скаардынаваны – у хакее, хуткі і трывалы – у футболе. Пачынаць гуляць варта ў 5-6 гадоў.

Баявыя майстэрствы. Развіваюць, не перамацоўваючы, усе мышцы, трэніруюць вытрымку і ўважлівасць, вучаць пастаяць за сябе. Сарамлівым дзецям дапамогуць раскрыцца і здабыць самаўпэўненасць, а гіперактыўных навучаць быць стрыманымі і спакойнымі. Звычайна настаўнікі прымаюць дзяцей пасля 5 гадоў.